Lijfspreuk

"Tuinieren is de meest therapeutische, ecologische en opstandige daad
die je voor jezelf, je gezin en de maatschappij kan verrichten"
(Filip Muylle - Bliss)

zondag 24 februari 2019

Zelf touw maken van wilgenbast

wilg,touw,bast,constructie,vastmaken,koord,natuurlijk

Om dingen vast te maken in de tuin gebruikt men meestal plastic touwtjes, ijzerdraad of rubberen koord. Het is veel ecologischer om touw te gebruiken dat van natuurlijke vezels is gemaakt zoals sisaltouw dat bestaat uit bladeren van de agave. Het meest ecologisch is echter om zelf verbindingen te maken met planten die in je eigen tuin groeien. Enkele stengels lang gras zijn al bruikbaar om voor korte tijd lichte zaken samen te binden.

Wil je heel stevig touw dat minstens een jaar meegaat, dan zal je wilgen moeten gebruiken. Neem hiervoor een lange, rechte wilgentak die pas afgesnoeid is en scheur de bast er in linten af. Gebruik dit soepel maar stevig lint als touw om je tijdelijke constructies mee samen te binden die een heel tuinseizoen moeten meegaan. Na enkele dagen wordt de soepele bast hard waardoor je een heel sterke constructie krijgt.

wilg,touw,bast,constructie,vastmaken,koord,natuurlijkwilg,touw,bast,constructie,vastmaken,koord,natuurlijk

Wij gebruiken wilgenbast bijvoorbeeld om een klimrek voor de pompoenen in elkaar te steken. Het werkt ook voor bonenstaken, tomatenrekjes, rozenpiramiden en andere tuinconstructies. De bast wordt zo sterk dat je voor het afbreken een snoeischaar nodig hebt om het wilgentouw door te knippen.

wilg,touw,bast,constructie,vastmaken,koord,natuurlijk,rozen 

Probeer het zelf nog deze winter eens uit met je snoeihout van de wilgenknot. In de zomer kan je ook wilgenbast van vers gesnoeide takken halen maar snoeien in de zomer is uiteraard af te raden. Een oplossing kan zijn om in de winter gesnoeide takken vochtig te houden tot in de zomer zodat de bast ook dan nog soepel blijft.

maandag 21 januari 2019

Plant een wilgenstruik in je tuin voor meer biodiversiteit.

wilg, wilgenstruik, wilgentenen, wilgenkatjes

Ga nog deze winter op zoek naar wilgenknotters en vraag hen een rechte duimdikke tak van 50 cm. Plant de tak in je tuin op 30 cm diepte. Uit het stompje dat 20 cm boven de grond zit komen in het voorjaar nieuwe twijgen. De volgende winter laat je de struik met rust. Uit de eerstejaarstwijgen groeien namelijk weer nieuwe twijgen die deze keer bloempjes zullen dragen, de zogenaamde ‘wilgenkatjes’. De tweede winter na de aanplant snoei je voor de eerste keer de wilgenstruik. Als je elk jaar katjes wil, dan snoei enkel de helft van het aantal takken tot zo’n 20 cm boven de grond. Die snoeibeurt herhaal je elk jaar. Als je alle takken tegelijk snoeit, herhaal je de snoei pas om de twee jaar want anders krijg je geen wilgenkatjes. Katjes komen enkel op twijgjes die uit twijgen van een jaar oud groeien.

Een wilgenstruik neem veel minder plaats in dan een knotwilg(boom) en is dus ook geschikt voor kleinere tuinen. Snoeien is nodig om de struik klein te houden.
De ecologische waarde van een wilgenstruik is groot. Een struik is sowieso goed voor vogels. Een wilgenstruik krijgt bovendien katjes die in het voorjaar voedsel leveren voor de vroeg vliegende insecten als er nog niet veel ander voedsel aanwezig is. De insecten die de wilgenkatjes in maart en april waarderen zijn solitaire bijen, zeldzame zweefvliegen, bloemvliegen en vroege vlinders zoals dagpauwoog, gehakkelde aurelia, atalanta en kleine vos. De groene vrouwelijke katjes leveren enkel nectar; de gele mannelijke katjes leveren nectar en stuifmeel.
Al die insecten trekken natuurlijk ook weer vogels aan die op zoek zijn naar voedsel. Zo maken deze vogels kennis met je tuin en zullen ze ook in de zomer je tuin bezoeken en zullen ze op zoek naar eten je moestuin vrijwaren van te grote insectenaantallen.

wilg, wilgenstruik, wilgentenen, wilgenkatjes

dinsdag 25 december 2018

Zaden oogsten van prinsessenbonen

Zaden oogsten van prinsessenbonen, zaden winnen

Zaden oogsten wordt nog altijd te weinig gedaan door moestuiniers. Aangezien multinationale zadenbedrijven meer en meer het alleenrecht op zaden opeisen is het van belang dat de gewone tuinier zoals jullie en wij zelf zaden beginnen te winnen van de groenten uit jullie moestuin.

Prinsessenbonen zijn een makkelijke groente om zaadwinning uit te proberen. Wij hebben de boontjes van de laatste lichting die we eind september niet geplukt hebben gewoon laten hangen tot half december. Zo lieten we de plant op natuurlijke wijze zaden aanmaken in de peul. Veel peulen zijn dan al verdroogd en zouden binnen enkele weken of maanden sowieso openbarsten. De zaden zouden er vanzelf uitvallen om volgend jaar nieuwe planten te laten ontwikkelen. Deze natuurlijke cyclus hebben wij nu even onderbroken.
We gaan een deel van de zaden gebruiken om te verwerken in een warm gerecht of als lekkere spread. Het andere deel van de peulen laten we verder drogen in huis tot ook de zaden droog en hard geworden zijn. Zo hebben we een nieuwe voorraad om in mei uit te zaaien.

zondag 18 november 2018

Kies winterharde planten ondanks de klimaatopwarming

winterharde planten, hardiness, winterhard, zonnecyclus, hardheidszone, zonneminimum, strenge winter, vorst, siertuin, sierplanten

Ondanks de klimaatopwarming zullen er nog altijd strenge winters zijn. Dat komt door de elfjarige zonnecyclus van maximale en minimale zonneactiviteit. Bij een zonnemaximum zijn er veel explosies van energie en veel zonnevlekken, bij een minimum zijn er bijna geen explosies en vlekken. Op dit moment zitten we in een zonneminimum en door die lage zonneactiviteit is de kans groot dat de komende winter strenger is dan de voorbije jaren. Het is opvallend dat de meeste Elfstedentochten hebben plaatsgevonden tijdens zo’n zonneminimum. Gemiddeld elke 11 jaar krijgen we te maken met een zonneminimum en koude winters.

Het gevolg is dat je als tuinier bij het aankopen van vaste planten altijd rekening moet blijven houden met mogelijke strenge winters. Het is verleidelijk om een prachtige zuiderse plant te kopen die mooi past in je tuin maar toch moet je in eerste instantie kijken of de plant wel geschikt is voor je tuin wat betreft bodem, zon en klimaat. Je moet dus planten kopen die winterhard zijn volgens de hardheidszone waarin je tuin zich bevindt. BelgiĆ« en Nederland liggen in de hardheidszone 8 waar de minimumtemperatuur in de winter tussen -12 en -7°C kan zakken. Enkel de Ardennen en een stukje Oost-Nederland kunnen nog koudere winters krijgen.

Als je kiest voor winterharde planten zal je geen planten hebben die sterven door de koude en daardoor verspil je geen met zorg opgekweekte planten. Net zoals het vermijden van voedselverspilling is ook het vermijden van plantenverspilling een mooie ecologische daad.

maandag 29 oktober 2018

Levende voedertafel voor de vogels

Vogels voeren, besdragende, bessendragende struiken voor vogels, blauwe bessen, wilde wingerd, tuinvogels, klimplant

Nu Allerheiligen er aankomt begint in onze tuin stilaan ook het voederseizoen voor de vogels. Onze levende voedertafel heeft dit jaar veel lekkers te bieden door de lange, warme zomer. Er waren dit jaar enorm veel bloempjes op onze Wilde Wingerd die allemaal bestoven werden door de talrijke insecten. Die bloempjes zijn nu uitgegroeid tot mooie rijpe blauwe bessen. Bepaalde tuinvogels zijn dol op die bessen. Wij hebben dit jaar al een zwartkop, een roodborstje en een merel zijn smullen van de bessen.

Vogels voeren, besdragende, bessendragende struiken voor vogels, blauwe bessen, wilde wingerd, tuinvogels, klimplant

zondag 30 september 2018

Appels bewaren als een reuze appeltaart

Appels bewaren als een reuze appeltaart met suiker, kaneel, rozijnen en amandel

Wat heb je nodig? (voor 2 personen)
  • 200 gram zelfrijzend bakmeel (neem wat extra voor het uitrollen)
  • 125 gram koude boter, in blokjes
  • 75 gram rozijnen
  • 50 gram lichtbruine suiker voor het deeg
  • 25 gram amandelbloem
  • 6 grote appels (of 8 kleine)
  • 1 losgeklopt ei
  • snuifje zout
  • 1 el citroensap
  • 3 kl gemalen kaneel
  • 2 el lichtbruine suiker om de appels te bestrooien
Hoe maak je het?

Meng het zelfrijzend bakmeel met de 50 gram suiker en de blokjes boter in een kom. Voeg het ei en zout toe en kneed tot een bal. Draai de bal in vershoudfolie en leg minimum 30 minuten in de koelkast.
Verwarm de oven voor op maximaal 175 graden. De bakplaat meet ongeveer 40 op 30 cm. Schil ondertussen de appels, verwijder het klokhuis en snijd in niet te kleine stukken stukjes. Wij snijden de appel in kwartjes en elk kwartje snijden we nog eens in 3 stukken. Giet het citroensap over de appels en voeg de kaneel en de 2 el suiker toe en meng goed door elkaar. Snijd twee stukken bakpapier in de grootte van de bakplaat. Haal het deeg uit de koelkast en leg het op een stuk bakpapier. Leg het tweede stuk bakpapier er bovenop. Zo rol je het deeg makkelijk uit. Leg het dan op de bakplaat en verwijder het bovenste bakpapier.
Strooi de amandelbloem over het deeg. Schep er de stukjes appel op en laat ongeveer 0,5 cm van de rand vrij. Verdeel ook de rozijnen erover en druk zachtjes aan. Zet ongeveer 40 minuten in het midden van de oven. Regelmatig controleren of de randjes van het deeg niet te donker worden. Haal de plaattaart uit de oven en laat afkoelen. Snijd hem daarna in stukken. Deze reuze appeltaart is heel makkelijk te snijden met een pizzaroller of pizza rolmes.

Appels bewaren als een reuze appeltaart met suiker, kaneel, rozijnen en amandel

Appels bewaren als een reuze appeltaart met suiker, kaneel, rozijnen en amandel



zondag 19 augustus 2018

Je planten beschermen tegen de droogte

planten beschermen tegen droogte, zomer van 2018

De hittegolf en de bijhorende droogte tijdens de zomer van 2018 zullen velen nooit vergeten. Veel planten gingen dood. Bomen kunnen het meestal langer uithouden tijdens langdurige droogte, tenzij ze heel jong of pas aangeplant zijn. Als de droogte extreem lang duurt sterven helaas ook volwassen bomen. Struiken, groenten en gras hebben veel sneller last van watergebrek. Het enige wat je als tuinier kan doen is voldoende regenwater geven. Die voorraad is helaas beperkt en wordt natuurlijk ook niet aangevuld met nieuwe regen. Bovendien wordt het tijdens extreme droogte verboden om drinkwater te gebruiken om planten te besproeien. Zelfs water putten uit rivieren en kanalen wordt dan dikwijls verboden omwille van de bevaarbaarheid, milieuproblemen of zelfs blauwalgen die de gezondheid kunnen schaden. Op een bepaald moment is er dus gewoon geen water meer voor je tuin.

Toch is deze situatie niet uitzichtloos. Er bestaan oude technieken waarmee je een plant goed in leven kan houden tijdens een lange droogteperiode door heel weinig water te gebruiken. Die technieken waren vergeten maar werden weer onder de aandacht gebracht door een ecologisch bedrijfje in Zuid-Frankrijk. In dit filmpje ontdek je het geheim. Misschien kan je dit dan volgend jaar gaan toepassen in je eigen tuin.