Lijfspreuk

"Tuinieren is de meest therapeutische, ecologische en opstandige daad
die je voor jezelf, je gezin en de maatschappij kan verrichten"
(Filip Muylle - Bliss)

dinsdag 25 december 2018

Zaden oogsten van prinsessenbonen

Zaden oogsten van prinsessenbonen, zaden winnen

Zaden oogsten wordt nog altijd te weinig gedaan door moestuiniers. Aangezien multinationale zadenbedrijven meer en meer het alleenrecht op zaden opeisen is het van belang dat de gewone tuinier zoals jullie en wij zelf zaden beginnen te winnen van de groenten uit jullie moestuin.

Prinsessenbonen zijn een makkelijke groente om zaadwinning uit te proberen. Wij hebben de boontjes van de laatste lichting die we eind september niet geplukt hebben gewoon laten hangen tot half december. Zo lieten we de plant op natuurlijke wijze zaden aanmaken in de peul. Veel peulen zijn dan al verdroogd en zouden binnen enkele weken of maanden sowieso openbarsten. De zaden zouden er vanzelf uitvallen om volgend jaar nieuwe planten te laten ontwikkelen. Deze natuurlijke cyclus hebben wij nu even onderbroken.
We gaan een deel van de zaden gebruiken om te verwerken in een warm gerecht of als lekkere spread. Het andere deel van de peulen laten we verder drogen in huis tot ook de zaden droog en hard geworden zijn. Zo hebben we een nieuwe voorraad om in mei uit te zaaien.

zondag 18 november 2018

Kies winterharde planten ondanks de klimaatopwarming

winterharde planten, hardiness, winterhard, zonnecyclus, hardheidszone, zonneminimum, strenge winter, vorst, siertuin, sierplanten

Ondanks de klimaatopwarming zullen er nog altijd strenge winters zijn. Dat komt door de elfjarige zonnecyclus van maximale en minimale zonneactiviteit. Bij een zonnemaximum zijn er veel explosies van energie en veel zonnevlekken, bij een minimum zijn er bijna geen explosies en vlekken. Op dit moment zitten we in een zonneminimum en door die lage zonneactiviteit is de kans groot dat de komende winter strenger is dan de voorbije jaren. Het is opvallend dat de meeste Elfstedentochten hebben plaatsgevonden tijdens zo’n zonneminimum. Gemiddeld elke 11 jaar krijgen we te maken met een zonneminimum en koude winters.

Het gevolg is dat je als tuinier bij het aankopen van vaste planten altijd rekening moet blijven houden met mogelijke strenge winters. Het is verleidelijk om een prachtige zuiderse plant te kopen die mooi past in je tuin maar toch moet je in eerste instantie kijken of de plant wel geschikt is voor je tuin wat betreft bodem, zon en klimaat. Je moet dus planten kopen die winterhard zijn volgens de hardheidszone waarin je tuin zich bevindt. België en Nederland liggen in de hardheidszone 8 waar de minimumtemperatuur in de winter tussen -12 en -7°C kan zakken. Enkel de Ardennen en een stukje Oost-Nederland kunnen nog koudere winters krijgen.

Als je kiest voor winterharde planten zal je geen planten hebben die sterven door de koude en daardoor verspil je geen met zorg opgekweekte planten. Net zoals het vermijden van voedselverspilling is ook het vermijden van plantenverspilling een mooie ecologische daad.

maandag 29 oktober 2018

Levende voedertafel voor de vogels

Vogels voeren, besdragende, bessendragende struiken voor vogels, blauwe bessen, wilde wingerd, tuinvogels, klimplant

Nu Allerheiligen er aankomt begint in onze tuin stilaan ook het voederseizoen voor de vogels. Onze levende voedertafel heeft dit jaar veel lekkers te bieden door de lange, warme zomer. Er waren dit jaar enorm veel bloempjes op onze Wilde Wingerd die allemaal bestoven werden door de talrijke insecten. Die bloempjes zijn nu uitgegroeid tot mooie rijpe blauwe bessen. Bepaalde tuinvogels zijn dol op die bessen. Wij hebben dit jaar al een zwartkop, een roodborstje en een merel zijn smullen van de bessen.

Vogels voeren, besdragende, bessendragende struiken voor vogels, blauwe bessen, wilde wingerd, tuinvogels, klimplant

zondag 30 september 2018

Appels bewaren als een reuze appeltaart

Appels bewaren als een reuze appeltaart met suiker, kaneel, rozijnen en amandel

Wat heb je nodig? (voor 2 personen)
  • 200 gram zelfrijzend bakmeel (neem wat extra voor het uitrollen)
  • 125 gram koude boter, in blokjes
  • 75 gram rozijnen
  • 50 gram lichtbruine suiker voor het deeg
  • 25 gram amandelbloem
  • 6 grote appels (of 8 kleine)
  • 1 losgeklopt ei
  • snuifje zout
  • 1 el citroensap
  • 3 kl gemalen kaneel
  • 2 el lichtbruine suiker om de appels te bestrooien
Hoe maak je het?

Meng het zelfrijzend bakmeel met de 50 gram suiker en de blokjes boter in een kom. Voeg het ei en zout toe en kneed tot een bal. Draai de bal in vershoudfolie en leg minimum 30 minuten in de koelkast.
Verwarm de oven voor op maximaal 175 graden. De bakplaat meet ongeveer 40 op 30 cm. Schil ondertussen de appels, verwijder het klokhuis en snijd in niet te kleine stukken stukjes. Wij snijden de appel in kwartjes en elk kwartje snijden we nog eens in 3 stukken. Giet het citroensap over de appels en voeg de kaneel en de 2 el suiker toe en meng goed door elkaar. Snijd twee stukken bakpapier in de grootte van de bakplaat. Haal het deeg uit de koelkast en leg het op een stuk bakpapier. Leg het tweede stuk bakpapier er bovenop. Zo rol je het deeg makkelijk uit. Leg het dan op de bakplaat en verwijder het bovenste bakpapier.
Strooi de amandelbloem over het deeg. Schep er de stukjes appel op en laat ongeveer 0,5 cm van de rand vrij. Verdeel ook de rozijnen erover en druk zachtjes aan. Zet ongeveer 40 minuten in het midden van de oven. Regelmatig controleren of de randjes van het deeg niet te donker worden. Haal de plaattaart uit de oven en laat afkoelen. Snijd hem daarna in stukken. Deze reuze appeltaart is heel makkelijk te snijden met een pizzaroller of pizza rolmes.

Appels bewaren als een reuze appeltaart met suiker, kaneel, rozijnen en amandel

Appels bewaren als een reuze appeltaart met suiker, kaneel, rozijnen en amandel



zondag 19 augustus 2018

Je planten beschermen tegen de droogte

planten beschermen tegen droogte, zomer van 2018

De hittegolf en de bijhorende droogte tijdens de zomer van 2018 zullen velen nooit vergeten. Veel planten gingen dood. Bomen kunnen het meestal langer uithouden tijdens langdurige droogte, tenzij ze heel jong of pas aangeplant zijn. Als de droogte extreem lang duurt sterven helaas ook volwassen bomen. Struiken, groenten en gras hebben veel sneller last van watergebrek. Het enige wat je als tuinier kan doen is voldoende regenwater geven. Die voorraad is helaas beperkt en wordt natuurlijk ook niet aangevuld met nieuwe regen. Bovendien wordt het tijdens extreme droogte verboden om drinkwater te gebruiken om planten te besproeien. Zelfs water putten uit rivieren en kanalen wordt dan dikwijls verboden omwille van de bevaarbaarheid, milieuproblemen of zelfs blauwalgen die de gezondheid kunnen schaden. Op een bepaald moment is er dus gewoon geen water meer voor je tuin.

Toch is deze situatie niet uitzichtloos. Er bestaan oude technieken waarmee je een plant goed in leven kan houden tijdens een lange droogteperiode door heel weinig water te gebruiken. Die technieken waren vergeten maar werden weer onder de aandacht gebracht door een ecologisch bedrijfje in Zuid-Frankrijk. In dit filmpje ontdek je het geheim. Misschien kan je dit dan volgend jaar gaan toepassen in je eigen tuin.


maandag 23 juli 2018

Cassis maken met je eigen Zwarte Bessen

Zwarte bessen of cassis bessen

Met de hittegolf in zicht is het goed om snel je eigen Cassis te bereiden met je zelfgekweekte Zwarte Bessen. Ideaal voor een verfrissende aperitief.

Ingrediënten:
1 liter alcohol 40%, 1 kg zwarte bessen (afgerist en gespoeld), enkele blaadjes van de bessenstruiken, 375 g suiker.

Recept:
Doe de bessen en de blaadjes in een glazen bokaal. Giet de alcohol erover en sluit de bokaal. Laat drie maand trekken op een koele en donkere plaats. Na drie maand giet je het mengsel door een zeef. In een kookpot meng je de suiker met een halve liter water. Breng aan de kook en laat vijf minuten borrelen. Zo krijg je suikersiroop. Giet de suikersiroop na afkoelen bij de alcohol. Giet alles in een propere bokaal en laat opnieuw drie maand trekken.

In januari 2019 kan je dan je eigen Kir bereiden, als je tenminste vandaag aan de slag gaat. ;-) Voor de komende hittegolf zal je een andere dorstlesser moeten zoeken.

zaterdag 30 juni 2018

Bessen beschermen met een tijdelijke fruitkooi

Fruitkooi bescherming bessen tegen vogels

Als je bessen kweekt moet je die beschermen tegen de vogels want ook zij zijn dol op die sappige vruchtjes. Gewone vogelnetten die groen of zwart zijn helpen effectief tegen vogels. Het nadeel is dat dit net overal hapert als je het wilt bevestigen. Hierdoor raak je wel eens hardhandig een tak waardoor je bessen op de grond vallen. Bovendien liggen die netten op de struiken waardoor de bovenste bessen doorheen de mazen van het net bereikbaar blijven voor de vogels.

Een oplossing is om het net te ondersteunen met een constructie van staven of buizen waardoor het net hoger komt. Zo’n fruitkooi is de perfecte oplossing om vogels te weren maar is helaas lelijk en neemt heel veel plaats in. De constructie is ook duur.

Wij zochten daarom naar een tussenoplossing die effectief, niet duur en zo ecologisch mogelijk was. We wilden een tijdelijke fruitkooi die we in de winter kunnen opbergen. Eerst dachten we aan metalen staven die we als omgekeerde U-vorm in de grond zouden steken. Het voordeel is dat je de vogelnetten snel en zonder hapering over het metaal kan schuiven. Nadeel is dat het materiaal te duur is. Als je de staven met zelf gekozen afmetingen wil verkrijgen, dan moet je de staven plooien. Dat is onmogelijk zonder gespecialiseerd materiaal en kost daarom ook weer heel veel in vergelijking met het simpele doel van de constructie.

Ons definitieve idee was als volgt. Op regelmatige afstand steken we kunststof buizen in de grond tot ze nog enkele cm uitsteken. We doen dit in twee rijen zodat we een rechthoekig perceel vormen. De diameter van de palen is net groot genoeg om er een vierkante paal van onbehandeld hout in te plaatsen . In de bovenkant van elke paal is een horizontaal gat geboord om een bout door te steken. De houten palen worden over de breedte van de rechthoek verbonden met palen van dezelfde dikte via bouten en vleugelmoeren. We noemen ze dwarspalen. Deze palen aan de bovenkant dienen als steun voor enkele vooraf gemaakte houten raampjes die met vierkant kippengaas bespannen zijn. De raampjes maken we met lint of rubbertouw vast aan de dwarspalen.
Over de bijna volledige omtrek plaatsen we tegen de constructie kippengaas van 50 cm hoogte. We laten één opening tussen twee verticale palen onbedekt. Dit wordt de deur. Over de volledige constructie spannen we dan fijnmazig vogelnet dat we onderaan verzwaren met oude houten palen. Om bessen te plukken hoeven we enkel wat vogelnet te verwijderen dat boven de deuropening ligt.

De reden waarom we onderaan kippengaas plaatsen en het vogelnet onderaan bedekken met houten palen is niet enkel om alle openingen te beschermen tegen vogels. De tweede reden is dat los vogelnet heel gevaarlijk is voor egels. Zij haperen met hun stekels heel makkelijk aan het losse net, raken er zo in verstrengeld en kunnen dan niet meer ontsnappen. Met fatale gevolgen. Dat hebben we helaas zelf ondervonden.

Omdat we de constructie slechts 2 à 3 maanden gebruiken tijdens de volle zomer ondervinden de houten palen weinig hinder van weersinvloeden. Het hout behandelen met ongezonde producten is dus totaal niet nodig. In de natte seizoen halen we immers alles uit elkaar en bergen we het materiaal compact op in het tuinhuis. Het volgend jaar kan alles gewoon opnieuw herbruikt worden.

Als je onze voorzorgen volgt bescherm je je bessen en de egel en kan je genieten van een overvloedige oogst! Wij gebruiken het systeem met succes voor onze Vacciniumbessen. Volgend jaar zullen we ook voor de Zwarte bessen en de Josta bessen iets dergelijks bouwen.