Lijfspreuk

"Tuinieren is de meest therapeutische, ecologische en opstandige daad
die je voor jezelf, je gezin en de maatschappij kan verrichten"
(Filip Muylle - Bliss)

dinsdag 29 november 2016

Fytoremediatie, vervuilde grond zuiveren met planten

De bloeiende mosterd die Ecotuinweetjes zaaide neemt DDE op.
DDE is het afbraakproduct van DDT. (foto Perma-ponics-lab)

Fytoremediatie is een biologische manier om vervuilde grond, verontreinigd water en zelfs lucht te zuiveren met behulp van planten. Het is een relatief nieuwe techniek die stilaan meer aan belang wint. Twee jaar geleden hielpen we mee aan de opstart van een stadsmoestuintje. Omdat de grond waarschijnlijk zware metalen bevatte door historische vervuiling hebben wij voorgesteld om de grond eerst te zuiveren met wilgentakken. Wilgen zijn snelle groeiers die heel goed zijn om zware metalen op te nemen uit de bodem. Nadat wij de grond onder een opengebroken binnenkoertje hadden losgewerkt hebben we (duimdikke) wilgentakken in stukken van ongeveer 30 cm gezaagd en horizontaal in de aarde aangedrukt aan de rand van het perk, de resterende stompjes plantten we verticaal in de grond om wat haageffect te creëren. Bedoeling was om op die manier zoveel mogelijk zijscheuten te krijgen die de vervuilende stoffen uit de aarde zouden opnemen. Daarnaast zaaiden we ook Gele mosterd voor het mooie effect van de gele bloemen maar ook omdat die mosterd een goede plant is om restanten van pesticiden zoals DDT op te nemen uit de bodem. Naast mosterd zijn ook koolzaad, pinda en courgetteplanten heel goed in het opnemen van DDT uit de grond. Voor de volledigheid dient vermeld te worden dat die planten niet de zuivere DDT opnemen maar wel het afbraakproduct dat DDE heet.

 



Over planten die DDT afbraakproduct opnemen is recent veel onderzoek gedaan in België. Men heeft in de Universiteit van Hasselt namelijk ontdekt dat het toevoegen van bepaalde bacteriën (endofyten) in een courgetteplant zorgt dat die courgette nóg beter DDE opnemen. Dit goede resultaat vormt de basis voor verder onderzoek naar praktijktoepassingen om diverse gronden te saneren. Voor het artikel over dit onderwerp: KLIK HIER.

Foto Visions / Reporters

Een groot probleem van fytoremediatie is dat je wel vervuiling uit grond of water kan halen maar dat die stoffen zich dan ophopen in de plant. De schadelijke stoffen hebben zich dus gewoon verplaatst. De planten vol gifstoffen moeten dus gerooid worden en gecontroleerd vernietigd worden. Soms gebeurt er een speciale verbranding waarbij de opgenomen zware metalen kunnen worden gerecupereerd. Bovendien kan tijdens de saneringsperiode een deel van de opgenomen giftige stoffen gedeeltelijk verdampen via de bladeren en in de lucht terechtkomen. Dan is het probleem gewoon verplaatst. Het onderdeel groenafvalverwerking bij fytoremediatie is dus iets dat nog veel extra onderzoek vergt.

zondag 2 oktober 2016

Boeket herfstbloemen uit de ecologische siertuin

Ecologische siertuin bloemen boeket (1) Meisjesogen of Coreopsis Verticillata (2) Herfstaster “Laevis“ (3) Verbena Bonariensis (4) Stipa Gigantea of Straalhaver of Reuzevedergras (5) Calamagrostis brachytricha of Diamantgras (6) Miscanthus Sinensis “Kleine Fonteine”

In ons boeket zitten aren van siergrassen, herfstasters, verbena toefjes en de gele knopjes zijn Meisjesogen. Dit zijn allemaal sterke en gezonde planten die goed gedijen op de droge, zanderige grond in onze tuin. Ze houden van een zonnig plekje, ze hebben een lange bloeitijd en de bloemen hebben succes bij vlinders en bijen.

Verbena Bonariensis is eigenlijk een tweejarige plant. De plant zaait zich gemakkelijk uit en daardoor zie je elk jaar wel ergens een Verbena groeien.
De Herfstaster “Laevis“ is ook een (te) gemakkelijke groeier. We houden zijn enthousiasme in toom door uitlopers regelmatig uit de grond te trekken.
De Meisjesogen of Coreopsis Verticillata is een vaste plant die je ook gemakkelijk zelf kan zaaien. Je vindt hem in de zadencatalogus van VELT. Ze bloeien lang en kunnen jaren op dezelfde plaats staan.

Siergrassen zijn nu in de mode en worden veelvuldig toegepast in de onderhoudsarme groene woestijntuinen waar ze eerder een architecturale dan een biologische functie hebben. Wij integreren grote siergrassen in onze struiken en sierborders waar de grote graspollen een functie hebben in elk seizoen. In de lente heb je snel frisgroene sprietjes die mooi kleuren bij voorjaarsbollen. In de zomer is de grote groene pol een ideale achtergrond voor bloeiende struikjes en vaste planten. In de herfst zorgen de aren voor hoogte in de borders. Ze vangen de dauw en het lage licht en zijn perfecte klimstructuren voor de spinnen. In de winter geven ze volume aan de kale tuin en op het einde van de winter gebruiken de vogels de dode grassen als nestmateriaal. De grassen uit het boeket zijn Calamagrostis brachytricha of Diamantgras, Miscanthus Sinensis “Kleine Fonteine” en Stipa Gigantea of Straalhaver of Reuzevedergras.

Ecologische siertuin bloemen boeket (1) Meisjesogen of Coreopsis Verticillata (2) Herfstaster “Laevis“ (3) Verbena Bonariensis (4) Stipa Gigantea of Straalhaver of Reuzevedergras (5) Calamagrostis brachytricha of Diamantgras (6) Miscanthus Sinensis “Kleine Fonteine”
(1) Meisjesogen of Coreopsis Verticillata
(2) Herfstaster “Laevis“
(3) Verbena Bonariensis
(4) Stipa Gigantea of Straalhaver of Reuzevedergras
(5) Calamagrostis brachytricha of Diamantgras
(6) Miscanthus Sinensis “Kleine Fonteine”

zondag 25 september 2016

Het verborgen leven van bomen

het verborgen leven van bomen, Peter Wohlleben, boekbespreking, recensie

Het Verborgen Leven Van Bomen is een bijzonder boek van boswachter Peter Wohlleben. De schrijver combineert de meest recente wetenschappelijke inzichten met zijn eigen jarenlange ervaring als boswachter op een originele manier. Hij beschrijft alles vanuit het standpunt van de boom als zelfstandig wezen dat samenleeft met de andere bomen, net zoals de mensen. Zo is een bos een hechte boomgemeenschap van families, vrienden en kennissen net als een dorp van mensen. Iedereen helpt er elkaar. Bomen communiceren met elkaar, ze delen voedsel, ze helpen kinderen en ouderen, en ze beschermen zich samen tegen gevaren. Deze samenwerking leidt tot het ideale bos waarin alle factoren in evenwicht zijn. Hoe de bomen dit oerbos creëren alsof het menselijke bouwvakkers waren wordt in elk aspect beschreven in het grootste deel van het boek. Wat de taal is van de bomen, hoe ze liefde tonen, hoe ze hun kinderen opvoeden, hoe ze groeien, hoe ze slapen in de winter, wat de verschillende karakters zijn bij bomen.
In het tweede deel toont hij aan dat bomen in tuinen, parken of steden nooit het ideale klimaat van een bos kunnen ervaren en daarom altijd als 'straatkinderen' door het leven gaan.
Als je dit prachtboek leest voel je je na een tijdje zelf een beetje boom.

woensdag 31 augustus 2016

Borderline

Ecologische siertuin, sierborder, natuurlijke tuin
Onze nieuwe border op 7 augustus 2016. Een mooie tuin zonder gif kan dus!

Borderline. Om een siertuin te hertekenen kan je niet zonder. Wij werken met cirkelvormige borders en grasperken omdat deze vormen een lange smalle tuin zoals de onze breder doen lijken. Wij haalden dit idee uit het boek “Ontwerp je eigen tuin” van Diarmuid Gavin. Daarin vind je ook tips voor andere soorten en vormen van tuinen.
Het is belangrijk om volledige cirkels of cirkelsegmenten te gebruiken als basis. De overhangende planten verzachten sowieso de vorm. Als je met een vage vorm begint hou je na het uitgroeien van de beplanting geen mooie lijn meer over. We kiezen voor strakke vormen en vullen die op met een losse beplanting. Hiermee willen we ook benadrukken dat een ecologische siertuin niet automatisch lijkt op een verwaarloosd natuurgebied.


Ecologische siertuin, sierborder, natuurlijke tuin
Start werkzaamheden aan onze nieuwe border op 2 mei 2015

Vorige lente hebben wij een groot stuk kort gemaaid gazon omgetoverd tot een bloemenborder. Het eerste zware werk was het afsteken van de graszoden. We wilden snel enkele plantjes die we al gekocht hadden in de grond steken. Daarom begonnen we eerst met de omtrek van de border. De afgestoken zoden legden we ondersteboven in het midden van de cirkelvorm waar ze konden verteren. Het lijkt improvisatie maar we werkten volgens het strakke beplantingsplan van mevrouw Ecotuinweetjes. :-) (wordt vervolgd)

Ecologische siertuin, sierborder, natuurlijke tuin
Onze nieuwe border op 21 mei 2016 (één jaar na de start van de werken)
We gebruiken helemaal geen pesticiden in onze tuin!


zaterdag 2 juli 2016

Zaaien in juli bij rotweer

moestuin, zaaien in juli, zaaien in augustus, rotweer

We zijn de doemberichten voor moestuiniers beu! Wij willen alle beginnende moestuiniers blijven aanmoedigen! :-)
Ja, het is een kletsnatte periode met veel mislukkingen en voor tomaten en aardappelen is het inderdaad te laat, maar je kan nog altijd heel veel groenten opnieuw zaaien en een mooie oogst krijgen in de late zomer of het begin van de herfst.
Wortelen zaaien kan nog tot half augustus. Bij aanhoudend regenweer zoals nu zaai je best in opgehoogde aarde (‘ruggen’ genoemd). Pastinaak kan tot half juli. Gebruik ook hier ruggen. Ook rode biet kan nog tot half juli. Rode bieten hebben zelfs graag licht vochtige grond.
Tot half juli kan je nog winterboerenkool zaaien. Ook herfstbloemkool kan tot die periode nog net. Voor herfstraapjes zijn juli en augustus zelfs de enige goede maanden om te zaaien. In dezelfde maanden kan je ook nog radijsjes zaaien en niet te vergeten rucola die men als sla eet maar die eigenlijk een koolsoort is. Echte sla kan nog tot half augustus.
Voor erwten is het zeker veel te laat, half mei is de uiterste limiet. Boontjes daarentegen kunnen nog gezaaid worden tot half juli. Zaai het liefst in potten binnenshuis - één zaadje per pot - om dan binnen enkele weken in open lucht uit te planten. Zo hebben de tere kiemplantjes geen last van het rotweer of van de slakken.
Zelfs voor courgette is er nog een allerlaatste kans tot half juli. Ook hier raden we aan om voor te zaaien in potten.
Je ziet het, er is nog voldoende mogelijkheid om te genieten van het moestuinieren door te zaaien vanaf begin juli. En dan hebben we het nog niet eens gehad over het uitplanten van voorgekweekte plantjes die je koopt in de ecologische of biologische kwekerij.

Kop op, moestuiniers aller landen!! Hou er de moed in en hou vol! ;-)

woensdag 29 juni 2016

De ideale bloempot heeft zijgaten

bloempot, afwateringsgat, zijkant, zijgat, kruidenpot, gaten, gaatjes, kamerplant

Bloempotten met een afwateringsgat aan de zijkant zijn de beste bloempotten. Een afwateringsgat in een bloempot is noodzakelijk want door een teveel aan water - zoals bij het huidige zomerweer - gaan planten kapot. Daarom hebben de meeste bloempotten een gat aan de onderkant. Nadeel van een gat onderaan is dat de plant bij heel zonnig weer heel snel opdroogt waardoor de plant dan ook wéér kapot gaat als het te lang duurt. Dat is vooral een probleem als tuiniers enkele weken op reis gaan. Daarom geven we deze tip nu bij het begin van de zomervakantie. Door een gat enkele cm boven de bodem is er afwatering maar blijft er tegelijk voldoende water om droogteperioden te overleven.

Als je geen bloempot met zijgaatjes kan kopen maak je er zelf eentje door gaten te boren aan de zijkant. Eerst een smal gaatje uitboren en dan pas een groter gat zorgt dat de pot niet barst. Leg ook een stukje plastic in de bloempot om het bestaande gat aan de onderkant af te sluiten.

maandag 23 mei 2016

Tomaten verspenen geeft hen lange benen

tomaten verspenen, tomaten kweken, tomaten verplanten, tuintip, ecotuintip

Naar aanleiding van de vraag van een fan kwamen we tot deze tip om tomaten met succes te kweken zelfs zonder serre.
De tomatenzaadjes ontkiemen het best bij temperaturen tussen 20° en 25°C, zowel overdag als ’s nachts. Elektrische kweekbakjes zijn daarom het ideale hulpmiddel om binnen op te kweken. Als de kiemplantjes tevoorschijn komen moet je de plantjes uit het kweekbakje halen. Te veel warmte in combinatie met te weinig licht (we kweken de tomaten immers op een vensterbank) zorgt voor lange slappe steeltjes. We hebben de potjes met zaailingen in een onverwarmde kamer op het westen gezet waar de temperatuur tijdens de dag én de nacht varieert tussen 18 à 20 graden.
Na ongeveer twee weken verspeen je voorzichtig de kleine plantjes. Dit gaat het best als de zaaigrond wat droog is. Verspenen betekent gewoon dat je het kiemplantje losmaakt uit de zaaigrond en herplant in een nieuwe pot gevuld met potgrond. Steek het plantje diep in de voedselrijke potgrond zodat de kiemblaadjes nog net boven de grond uitsteken. Dat is van belang want het stengelgedeelte dat onder de grond zit zal extra zijwortels aanmaken. Door die zijwortels kan de tomaat makkelijker voedsel opnemen. Een tomaat heeft namelijk heel wat voeding nodig. Vanaf het verspenen zorg je dat de plantjes in een temperatuur van 20°C staan. ’s Nachts mogen ze enkele graden kouder staan. Temperaturen lager dan 12°C zorgen echter voor groeistilstand.

Na nog eens een tweetal weken plant je de tomaten opnieuw over in grotere potten die breder en liefst zo hoog mogelijk zijn. Tomaten maken immers diepe wortels en bovendien kan je zo de stengel dieper planten met de kiemblaadjes nu onder de grond. Zo krijg je een tweede keer nieuwe zijwortels. Bij zonnig weer zet je de tomatenplanten buiten, ’s nachts mogen ze niet kouder staan dan 15°C. Vanaf ongeveer half mei kan je tomaten uitplanten in open lucht. Op deze overzichtsfoto zie je tomatenplanten die we allemaal op hetzelfde moment gezaaid hebben. De plantjes in het kleinste potje zijn nooit verspeend. De planten in de middelste pot zijn verspeend. In de rechtse pot zijn de planten verspeend en dan nog eens overgeplant in deze hoge pot.