Ramen wassen zonder schoonmaakmiddel

Hoe langer de herfst duurt, hoe minder we in de tuin bezig zijn. Vanaf nu genieten we van de tuin vanuit de woonkamer. Daarom is het in deze periode heel belangrijk om heldere ramen te hebben die uitkijken op je tuin. Een chemisch product gebruiken om de ramen schoon te maken is niet ecologisch want de afvalstoffen blijven achter in de natuur waar ze op termijn schadelijk zijn voor planten, dieren en mensen. Ecologische schoonmaakmiddelen zijn al veel minder schadelijk maar als je de impact op het milieu tot nul wil herleiden, is er nog iets anders nodig.

Wij reinigen onze ramen met gewoon water en twee speciale doeken van het merk E-cloth. Het systeem werkt snel, eenvoudig en milieuvriendelijk.
Vul een emmer met heet water uit de kraan. Dompel de grof geweven bleekgroene doek in het water. Gebruik hierbij plastieken handschoenen als je het water te warm vindt. Wring de doek een beetje uit en maak er de ramen mee schoon. De speciale weeftechniek met superfijne vezels zorgt dat zelfs het kleinste vuildeeltje wordt meegenomen door de vod.

Grof geweven bleekgroene doek om te reinigen

Daarna maak je de ramen droog met de fijngeweven donkergroene doek. Door de combinatie van warm water en de fijne vezels wordt alle water geabsorbeerd.

Fijn geweven donkergroene doek om te drogen

Je ramen zijn nu perfect helder. Vanaf dan kan je volop genieten van het herfstspektakel in je tuin!
Je kan de poetsdoeken makkelijk bestellen via internet op www.bol.com. Tik het woord e-cloth in op hun zoekmachine en je komt meteen bij het juiste artikel.

Dood hout doet leven

Wie bomen, hagen of struiken heeft moet af en toe snoeien. In de vorige eeuw werd snoeiafval verbrand, nu brengt men alles naar een containerpark waar het omgevormd wordt tot compost. Als je echter een deel van je snoeisel thuis ecologisch verwerkt, vergroot je meteen de biodiversiteit in je tuin.

Ten eerste kan je de gewone dunnere takken stapelen in een sierlijke hoop die je ondersteunt met enkele houten palen. Dit systeem noemt men een takkenril. Zo'n stapel takken biedt enorm veel schuilplaatsen voor dieren. Niet alleen insecten zijn er dol op, ook veel tuinvogels zoeken er beschutting. Het roodborstje en het winterkoninkje bouwen er hun nest in en de mezen speuren er naar insecten. Daarnaast gebruikt ook de egel een takkenril als schuilplaats en hij zoekt er tegelijk naar voedsel.

Takkenril - Tekening van Zoogdierenwerkgroep Natuurpunt

Het overschot aan dunne takken kan vervolgens verhakseld worden om als mulch te dienen. Mulch betekent 'beschermende laag van de bodem'. Een mulchlaag van houtsnippers is ideaal om je tuingrond onkruidvrij te houden.

Dikkere takken die je gesnoeid hebt kan je in ongeveer gelijke stukken zagen en op een plaats achteraan je tuin leggen waar ze uit het zicht zijn. Daar dienen de takken dan als voedsel voor de houtetende insecten. Je kan zien dat er insecten in het hout leven door de vele kleine gaatjes in de takken.

Een insect dat leeft van dood hout is bijvoorbeeld de larve van de penseelkever. Die vreet zich eerst 2 jaar vol met rottend hout en gaat dan verpoppen. Uit de pop komt een tijdje later een prachtige kever. Die penseelkever eet het liefst witte bloemen met een voorkeur voor schermbloemigen zoals wilde peen en tuinwortelen.

Foto Natuurpunt - An De Wilde

De dikke takken zijn ook de ideale voedingsbron voor veel soorten zwammen. Het bovengrondse deel van een zwam noemt men paddestoel. Iedereen zal het met ons eens zijn dat paddestoelen hét symbool zijn van de herfst. Ze zorgen voor een echte bossfeer in je tuin...

Ecologisch bestrijden van bladluizen (deel 3): gaasvlieg

Dit is ons laatste deel over hoe je bladluizen kan bestrijden zonder gif. Een insect waarvan je niet zou verwachten dat het bladluizen eet is de gaasvlieg. In Nederland noemt men ze goudoogjes. De gaasvlieg is de groene tere vlieg die je aan het einde van de zomer voor het raam ziet zweven en ’s winters soms op zolder of in schuurtjes aantreft. Daar overwinteren ze namelijk om zich te beschermen tegen de kou. Mep ze dus niet dood als je ze tegenkomt want ze zijn nuttig in je siertuin en moestuin. Volwassen gaasvliegen en hun larven eten allebei veel bladluizen.

De gaasvlieg zie je vaak aan het eind van de zomer verschijnen

De larve van een gaasvlieg

De voorbije drie blogteksten hebben we gefocust op insecten die bladluizen roven. We mogen echter niet vergeten dat ook vogels veel insecten eten. Wanneer een vogel een tak vol bladluizen ontdekt hebben zijn bladluizen gemakkelijk voedsel want ze zitten met honderden samen. Als je dus veel vogels hebt in je tuin leidt automatisch ook tot minder plagen van bladluizen.

Een pimpelmees heeft een takje met bladluizen gevonden

Mocht je ondanks alles toch nog een bladluizenplaag hebben die je héél snel wil oplossen dan is er nog een drastische methode die je zelf moet uitvoeren. Doe enkele druppels ecologisch wasmiddel in 1 liter water en giet dit in een watersproeier. Vernevel dit over de bladluizen en ’s anderendaags zijn ze dood omdat het wasmiddel hun schild aantast. Het zeepmengsel is snel afbreekbaar in de natuur en dus niet schadelijk voor het milieu.

Enkele druppels ecowasmiddel in 1 liter water en dan sproeien op de luizen

Ecologisch bestrijden van bladluizen (deel 2): oorwormen

We legden al uit dat het lieveheersbeestje heel veel bladluizen eet, maar de bladluis heeft nog andere natuurlijke vijanden. De meest bekende is ongetwijfeld de oorworm. Dat is een smalle kever die snel heen en weer kronkelt als je onverwachts een steen omdraait in je tuin.

De oorworm eet bladluizen en is daarom ook ideaal om mieren weg te houden uit een boomgaard. Mieren komen namelijk af op bladluizen in de fruitbomen en beheren ze als een kudde om te genieten van de zoete stof die de luizen produceren. Tegelijk beschadigen de mieren het fruit door er van te knagen. Als je de bladluizen verwijdert uit je boomgaard, verminder je dus automatisch het probleem van de mieren.

Oorwormen leven van nature in rottende vegetatie. Je kan ze dus lokken door hun natuurlijke woning na te bootsen. Vul stenen bloempotjes met wat hooi en hang ze ondersteboven op in de fruitbomen. Wie nog houten steunpalen heeft staan bij de bomen, kan ook daar een omgekeerd bloempotje met gedroogd lang gras op plaatsen. Je kan de potjes ook op een kastanjehek plaatsen.

Heb je geen bloempotjes over, dan kan je ook een bundel hooi tussen twee lage takken van je fruitboom klemmen.

Ecologisch bestrijden van bladluizen (deel 1): lieveheersbeestje

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, moet je bladluizen niet bestrijden met gif. In de meeste gevallen lost de natuur het probleem zelf op, maar je moet de oplossing natuurlijk (her)kennen.

Wie zo’n beestjes ziet verschijnen op zijn struiken en bomen schrikt zich een hoedje, “Welke lelijke kever belaagt hier mijn planten?”, maar wat je hier ziet is de grootste natuurlijke belager van de bladluis: de larve van het lieveheersbeestje.

De oranje-zwarte larve van het lieveheersbeestje

Alles begint met de eitjes die het lieveheersbeestje afzet op de bladeren van de plant waar heel veel bladluizen opzitten. Je ziet de eitjes moeilijk omdat ze meestal aan de onderkant van een blad te vinden zijn. Ze staan meestal gegroepeerd in een schijfje en ze zijn oranje van kleur. Als je die opmerkt mag je weldra enkele luizenverdelgers verwachten. :-)

De eitjes van het lieveheersbeestje

Na ongeveer een week komen er kleine larven uit en eten ze gedurende zo’n 3 weken volop bladluizen, zelfs een 150-tal bladluizen per dag. In die periode groeien de laven snel.

De larve van het lieveheersbeestje

Dan verpoppen ze en de pop zoekt een rustig plaatsje voor een laatste gedaanteverwisseling.

De pop van het lieveheersbeestje

Na weer twee weken komt het volwassen lieveheersbeestje uit de pop en kan de cyclus opnieuw beginnen.

In dit filmpje zie je de larve van het lieveheersbeestje op jacht naar bladluizen:

Larve lieveheersbeestje eet bladluis

Spitten zonder rugpijn

De voorbije dagen klaagden verschillende mensen uit mijn omgeving over rugpijn. Het mooie weer had hen de tuin in gelokt waar ze vol enthousiasme allerlei tuinwerkjes hadden opgeknapt. Eén van de zwaarste tuinkarweien blijft het klassieke ‘spitten’, een werk dat eigenlijk maar zelden echt nodig is. Enkel bij het aanleggen van een nieuw stuk tuin is spitten nog een optie.

Wie al het hardnekkig onkruid op zijn bouwgrond heeft weggekregen dankzij onze methode met zwart plastiek, kan beginnen met de tuinaanleg.

Dikwijls is de bouwgrond hard geworden door regelmatige betreding of door het passeren van werfvoertuigen. Het eerste tuinwerk is dan om de grond los te maken zodat de planten beter kunnen groeien. De meeste mensen huiveren van de gedachte dat ze de grond moeten omspitten. Begrijpelijk want spitten is heel lastig en leidt dikwijls tot rugpijn achteraf. Sommigen huren een freesmachine maar voor kleine oppervlakte kan het goedkoper met gewoon tuingereedschap. De oplossing is om een spitvork te gebruiken in plaats van een spade. Het voordeel van de spitvork is dat je geen megakluit aarde moet aansnijden, opheffen en omkeren. Met de vork ga je minder diep en breek je de kluit al vooraf. Zo ga je dan ook kleinere brokjes aarde opheffen en is er minder kans op rugpijn. Na het spitten kan je eventueel de grond nog verkruimelen met een rakel.

Bijkomend voordeel is dat er meer lucht tussen de kleine aardkluiten komt waardoor het bodemleven letterlijk meer zuurstof krijgt.

Door de grond met de spitvork te keren zie je ook gemakkelijker de onkruidwortels die de behandeling met zwart plastiek hebben overleefd. Die pluk je dan gewoon weg van de grond om een nieuw onkruidprobleem te voorkomen.

Rottend fruit voor vlinders

Deze keer geen ecologische tip om je tuin aan te leggen maar wel een tip om van je tuin te genieten in september en oktober. Het einde van de zomer en het begin van de herfst is de periode waarin het meeste fruit rijp wordt. Het geluk van de tuiniers kan niet op met al die lekkere vruchten die je uit het vuistje eet of die je verwerkt tot sapjes, cake, confituur en ander lekkers.
De slechte, rotte vruchten belanden dan in de compostbak of in de vuilniszak. Toch kunnen ook deze vruchten je veel plezier bezorgen. Veel vlinders leven van de sappen uit rottend fruit.

In augustus begin ik met het verzamelen van de slechte vruchten. Ik zoek zonnige plaatsen waar ik ze kwijt kan. Schaduwplaatsen zullen weinig of geen vlinders lokken maar wel wespen.

Peren zijn de meest geschikte vruchten omdat ze heel sappig zijn als ze overrijp of zelfs rot zijn. Toch zijn afgedankte appelen, bessen of pruimen ook goed. Ze gaan wel kleinere aantallen vlinders lokken. Als wij nog goed fruit overhebben omdat het teveel is voor ons eigen verbruik en dat van alle kennissen, dan leg ik die in een verborgen tuinhoekje opzij tot ze vanzelf rotten en klaar zijn voor gebruik. Je kan immers vlinders lokken tot begin november als het een zonnige dag is. Dit jaar is dit zeker het geval door de superoogst door het zomerse voorjaar.

Na enkele jaren heb ik al wat ervaring met geschikte voederplekjes voor vlinders. Ik leg fruit op een pasgeschoren haag, op een afgedankt tuinbankje, op een vogelvoederhuisje of in opgehangen bloempotjes. Ik probeer wel te vermijden om fruit op de grond te leggen want onze kat speelt graag met die fladderende vlinders. Helaas overleven de vlinders dat spelletje niet. :-) Eigenlijk is elk tuinplekje geschikt zolang het maar in de zon ligt.

De rotte vruchten zijn na enkele dagen verschrompeld tot een droog ‘koekje’ en dan kan je ze gemakkelijk weggooien op de composthoop en vervangen door nieuwe sappige exemplaren. Veel vlinderplezier!