Rijpheid van appels herkennen

Appels zijn helemaal rijp als hun pitten bruin zijn. Witte pitten wijzen erop dat de appel nog niet rijp is. Je controleert de rijpheid eerst bij de appels die spontaan vallen. Door de pitkleur te controleren weet je meteen of ze gevallen zijn door de rijpheid of door de harde wind. Als ze bruin zijn, doe je een steekproef bij enkele appels die nog in de boom hangen en waarvan het steeltje makkelijk breekt bij het knobbeltje. Als je bij die appels ook de kleur van de pitten controleert, dan kan je goed inschatten of de hele boom rijpe vruchten draagt of niet.

Nadeel van alleen de steeltjesmethode toe te passen is dat je niet objectief kan vaststellen wat nu precies 'makkelijk loskomen' betekent. Je oordeel over de rijpheid baseren op de donkerbruine kleur van de pitten geeft dus de meeste zekerheid.

Courgette ecologisch oogsten

Pluk je courgettes als ze ongeveer 15 cm lang zijn. Ze zijn dan veel lekkerder en het heeft geen zin om ze heel groot te laten worden. Als een courgetteplant namelijk drie volgroeide vruchten heeft hangen, dan sterven de vruchtbeginsels af en komen er geen bloemen meer bij. Als je elke courgette jong plukt (15 cm dus), dan wordt de vruchtzetting van nieuwe bloemen bevorderd. Zo kan je uiteindelijk tussen de twintig en veertig vruchten per courgetteplant oogsten.

Jong plukken is dus héél ecologisch: je hebt aan het eind van het seizoen meer opbrengst dan bij enkele megavruchten en je hoeft niets weg te gooien want ook de schil is dan nog heel zacht en smakelijk. Je hebt ook meer mogelijkheden om de vrucht te bereiden. Iedereen denkt alleen aan soep maken met hun courgettes maar er is veel meer mogelijk.

 

Wij leggen courgettes op de BBQ. Snij de vrucht in ronde schijfjes en marineer ze in olijfolie, look, peper, zout en geraspte citroenschil. Steek ze daarna op een spies en leg ze op de BBQ op de plaats waar het vuur niet te hard is. Je kan dit ook doen met plakjes courgette, zoals je op de onderste foto ziet.

Andere mogelijke gerechten zijn lasagne, groentepasta, ... Kijk misschien eens op onze FB pagina wat onze fans aan lekkere suggesties hebben gedaan bij onze vorige courgettefoto van 10 augustus. Je zal zien dat een courgette niet mag ontbreken in de ecologische moestuin.

Winterprei planten in juli en begin augustus

Dit is een echte tuintip voor de zomer. Plant van juli tot ongeveer half augustus je winterprei. Je doet dit als je voorgezaaide plantjes de dikte van een potlood hebben.

Heb je zelf niet kunnen zaaien, haal dan de plantjes op de biomarkt of bij een biotuinder (bijvoorbeeld Ecoflora in Halle).
Om de preitjes uit te planten maak je diepe putjes van 18 cm met de steel van een hark of met een speciale pootstok. Laat 10 cm tussen elk plantje. Zet in elk gat een plantje en giet water tegen de wand met een gieter zonder sproeikop. Zo slibt het gat vanzelf dicht. Vergeet niet water te geven in de zomermaanden als er een lange droogteperiode voorspeld wordt want prei heeft graag water. Bedek de planten met insectengaas tegen de preivlieg en mineervliegen. Na het planten gaat de prei langzaam groeien tot hij kan geoogst worden vanaf januari. Je haalt gewoon de preien uit de grond die je nodig hebt en laat de rest staan. Zo kan je blijven oogsten in februari, maart en soms april.

Ecologische grasmaaier

Een gazon is niet het meest ecologische onderdeel van een tuin. Bovendien vraagt een gazon heel veel onderhoud. Een kort gemaaid stukje gras is echter wel heel plezant voor de spelende kinderen of om te relaxen in de zomer. Daarom dat bijna elke tuineigenaar toch een gazon heeft. Dat is dan meteen de reden waarom wij een tip geven om op zijn minst het maaien van het gras zo ecologisch mogelijk te houden.

 

 

Sinds enkele jaren gebruiken wij een gloednieuwe duwmaaier zonder motor, de zogenaamde handmaaier. Het is er eentje van het oude, degelijke Duitse merk Brill. Wij noemen het lieflijk ‘ons duwertje op mankracht’ want vervuilende benzine of elektriciteit komt er inderdaad niet aan te pas. Het weegt ook veel minder dan een klassieke maaier op elektriciteit of benzine en is dus veel lichter in gebruik. Grasmaaien wordt hierdoor een aangename, sportieve bezigheid in open lucht. Het maaiertje produceert ook geen geluid wat in onze hectische leefomgeving een grote luxe is.

Als we eerlijk zijn, dan moeten we wel toegeven dat de bijgeleverde opvangbak niet zo goed werkt. Als je aan het maaien bent merk je meteen dat er meer gras naast de bak vliegt dan erin. Wij lossen dat dan op door achteraf het gras bijeen te harken met een grashark.

Alles bij elkaar is de motorloze duwmaaier volgens ons een aanrader voor elke ecologische tuinier die het arbeidsintensieve gazon toch wat minder milieubelastend wil maken. Tijdens het maaien kan je dan in alle rust nadenken over hoe je het gazon kleiner kan maken en de vrijgekomen ruimte ecologischer kan inrichten. Een extra border, een bloemenweide, een hooiveldje, wat meer struiken. Je moet blijven dromen.

Wisselteelt geheugensteun

Wisselteelt toepassen in de moestuin is een volgende stap in het moestuinieren-zonder-gif. Wisselteelt heeft als doel te vermijden dat er ziekten komen door slechte schimmels, aaltjes of luizen en om te voorkomen dat een bepaalde groente te weinig voedingsstoffen krijgt. Dit doe je door de groentefamilies niet altijd op dezelfde plaats te kweken. Je gaat dus het telen wisselen van plaats, vandaar de naam wisselteelt.

Ons teeltplan is eenvoudig. Zorg dat je zes perkjes hebt in je moestuin en plant of zaai in die perkjes de groenten zoals op het schema APKBVW (= Aardappelen-Peulvruchten-Koolgewassen-Bladgewassen-Vruchtgewassen-Wortelgewassen). Dat betekent dus aardappelen in het eerste perk, peulvruchten in het tweede, enzovoort. Het volgende seizoen schuif je het blok ‘Aardappelen’ naar achteren en schuif je de andere blokjes één plaats op naar links. Zo krijg je de volgorde die je het tweede seizoen moet toepassen: peulvruchten in het eerste perk, kolen in het tweede, enzovoort.  Zo ga je op het einde van elk seizoen het eerste blokje naar achteren schuiven om de nieuwe teeltvolgorde te krijgen. Je kan de moestuinperken op één rij schikken zoals op het schema, of op twee rijen of in cirkelvorm. Het maakt niet uit, zolang je de volgorde APKBVW respecteert. Je kan die volgorde het makkelijkst onthouden met ons geheugensteuntje “Alle Pesticiden Kunnen Beter Vermeden Worden”. ;-) Dit ezelsbruggetje is zó goed dat zelfs de ecologische tuinvereniging VELT en andere moestuiniers het zijn beginnen te gebruiken. :-)

Er bestaan heel veel verschillende schema’s voor wisselteelt, maar wij kiezen voor een eenvoudig model dat goede resultaten geeft bij klassieke ecologische teelt.  Daarmee bedoelen we een teelt die gericht is op een zo groot mogelijk opbrengst, dus ‘landbouw in het klein’. Ons schema is niet het meest optimale maar het geeft meer dan behoorlijke resultaten en zorgt voor weinig mislukkingen. Wat heel belangrijk is bij beginnende moestuiniers om de moed erin te houden. ;-)

Wisselteelt toepassen samen met combinatieteelt is echter nog ecologischer. Het meest natuurlijke moestuinieren is ten slotte permacultuur. Deze twee onderwerpen komen later nog wel eens aan bod. Wij zijn momenteel al heel blij als de nog talrijke gifgebruikende moestuiniers overschakelen naar ecologische wisselteelt. Elke stap in de goede richting is gezondheidswinst voor de mens en het milieu!

Vogels helpen met haar van huisdieren

Eind maart stop je best met het voederen van de vogels. Toch hoef je niet alle voederinstallaties op te bergen. Vul in april of mei een pindakorfje of vogelvoederhuisje met hondenhaar, kattenhaar, pluimen van siergras of verdroogd mos. Hang daarna het korfje op in een struik of boom. De vogels die een nest aan het maken zijn zullen gretig gebruik maken van het zachte nestmateriaal dat je hen aanbiedt. Eens de vogels broeden in je tuin of in je buurt, zorgen ze dat de insectenpopulatie onder controle blijft want ze vangen enorm veel insecten als voer voor hun jongen. Alle korte vezels zijn bruikbaar. Lange vezels zijn slecht want daarin kunnen de vogeljongen zichzelf wurgen.

Phlomis Russeliana, de ideale plant voor een ecotuin

Na de enthousiast bezochte tekst over onze ecotuin gaan we even dieper in op de planten die passen in een tuin waar je de planten zelf het werk laat doen. Dit zijn planten die zichzelf uitbreiden zonder te woekeren.

De Phlomis Russeliana of brandkruid is een prachtige tuinplant. Het brandkruid uit de Lipbloemenfamilie is bovendien een ideale plant voor de ecologische siertuin want ze combineert een aantal zeer interessante eigenschappen. Het blad is een goede bodembedekker, de plant breidt zich gestaag uit en het blad is groenblijvend in de winter. De bloemen zijn subtiel geel van kleur en gegeerd bij de bijen en hommels. De bloemstengels zijn sterk en hoog en hebben een mooi wintersilhouet dankzij de mooie zaaddozen.

De plant groeit gemakkelijk en kent geen ziektes of belagers en ze bloeit heel de zomer. Het blad van de Phlomis bevat onkruidwerende stoffen. De droge bladeren werden vroeger gebruikt als pit voor olielampen en dat verklaart meteen de naam Brandkruid.